محمد قاسم بن حاجى محمد كاشانى ( سرورى )
601
فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى )
رخت - پوشيدنى و اسباب خانه و بنه و در نسخهء ميرزا بمعنى طعام يكمرده نيز آمده . « 21 » مثال معنى اول حافظ شيراز فرمايد : بيت صوفيا و استدند از گروهى همه رخت * خرقهء ماست كه در خانهء خمار بماند بمعنى دوم هم او « 22 » فرمايد : ما آزمودهايم درين شهر بخت خويش * بيرون كشيد « 1 » بايد ازين ورطه رخت خويش مثال معنى سوم مولانا شهابى گويد : بيت زده بر در نطق من قفل سخت * دل بينوا را زغم داده رخت مع الجيم رونج - [ بفتح راء و واو ] « 23 » امعاى گوسپند كه به گوشت و برنج و ادويه پر كنند و آن را جرغند و جگرآكند و زونج « 2 » نيز گويند و بتازى عصيب خوانند . رنج - [ بفتح ] يعنى بيمارى . مثالش شيخ سعدى گويد : بيت مع القصه چندى ببودم مقيم * برنج و براحت باميد و بيم و در فرهنگ بمعنى خشم و رنگ كه لون باشد نيز آورده . ريواج - ريباس باشد . روج - به وزن و معنى روز باشد « 24 » . مع الخاء راخ - بمعنى غم و اندوه باشد . مثالش حكيم فردوسى گويد : بيت دو گوشش بخنجر چو سوراخ كرد * دل مرز « 3 » توران « 4 » پرا راخ كرد رخ - [ بضم راء ] معروف « 25 » . و نيز مرغ
--> ( 1 ) « س » : كشيده . ( 2 ) كلمه در « الف » به خط اصلى در حاشيه است . ( 3 ) « س » : مرد . ( 4 ) « ب » : ايران . ( 21 ) در برهان معنى راست و درست و اسب ( مصحف رخش حاشيهء برهان ) و غم و غصه و اندوه نيز دارد . ( 22 ) يعنى : حافظ . ( 23 ) در برهان بكسر اول نيز گويد . ( 24 ) در برهان است كه بهندى نيله گاو را گويند كه گاو كوهى باشد . ( 25 ) يعنى : رخساره و روى .